ग्रामपंचायतीतून "निशाणी डावा अंगठा' गायब!

देवनाथ गंडाटे - सकाळ वृत्तसेवा

चंद्रपूर - सरपंच आणि ग्रामपंचायत सदस्य म्हटले, की ते "निरक्षर'च असेल, अशीच कल्पना डोक्‍यात येते; मात्र चंद्रपूर तालुका याला अपवाद ठरला आहे. या एकमेव तालुक्‍यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील पदाधिकारी 99 टक्के साक्षर आहेत. यातील काही उच्चविद्याविभूषित आहेत. सरपंचपदी असलेल्या सर्व 21 महिला साक्षर आहेत.

सत्तेच्या विक्रेंद्रीकरणात ग्रामपंचायतची महत्त्वाची भूमिका आहे. शासनाशी थेट संपर्क असलेला तो दुवा आहे. गावपातळीवर काम पाहणारी ग्रामपंचायत स्थानिक स्वराज्य संस्थेमध्ये महत्त्वाचा भाग आहे. शासनाच्या विविध योजना जिल्हापरिषदेमार्फत ग्रामपंचायतकडून राबविण्यात येतात. पूर्वी ग्रामपंचायतमध्ये अंगठेबहाद्दर सरपंच असायचे. त्यामुळे अनेक योजना सरपंचांना ग्रामसेवकाकडून समजून घ्याव्या लागत असे. अशावेळी दिशाभूल होण्याचे प्रकार घडायचे. महिला सरपंच यांचा कारभार त्यांचे पतीदेवच चालवायचे. त्यांच्या अज्ञानाचा फायदा घेत अनेकदा त्यांची ग्रामसेवकांकडून फसवणूकसुद्धा व्हायची. याच कारणामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांना पन्नास टक्के आरक्षण लागू झाल्यानंतर विरोधी सूर उमटला होता; मात्र साक्षरतेचे प्रमाण वाढत असल्याने सत्तेची चावी सांभाळण्यात महिलाही यशस्वी होऊ लागल्या आहेत. हे आता सिद्ध झाले आहे. विशेषत: या जिल्ह्यातील चंद्रपूर तालुका हा यासाठी प्रेरणादायी ठरला आहे.

चंद्रपूर तालुक्‍यात एकूण 48 ग्रामपंचायती असून, सदस्यसंख्या 431 आहे. यापैकी 21 ग्रामपंचायतींवर महिला सरपंच आहेत. यात एकही निरक्षर महिला नाही. चौथीपर्यंत शिकलेल्या केवळ दोन महिला वगळता उर्वरित सर्व सरपंच बारावीपर्यंत शिकलेल्या आहेत. साक्षरतेचे प्रमाण वाढत असल्याने स्थानिक राजकारणात मोठा फायदा होऊ लागला आहे. एकूण 431 ग्रामपंचायत सदस्यांपैकी 37 सदस्य उच्चशिक्षित असून, केवळ पाच सदस्य निरक्षर आहेत. ऊर्जानगर ग्रामपंचायतीत एकूण 17 सदस्यांपैकी नऊ जण उच्चशिक्षित आहेत. यात बीए, एमकॉम, बीकॉम, डीएडचे शिक्षण घेतलेले आहेत. बीएचे शिक्षण घेतलेल्या सरपंचांमध्ये कोळशाचे सुनील सोयाम, नागाळाचे रंजित कुमरे, छोटा नागपूरचे उमेश्‍वर काथवटे, पिपरीचे गणेश आवारी, तर वरवट येथील रोशन जुमडे यांचा समावेश आहे. ग्रामपंचायतमधील सदस्य आणि पदाधिकारी 99 टक्के साक्षर असलेला चंद्रपूर हा एकमेव तालुका आहे.

বিস্তারিত পড়ুন

वैद्यकीय महाविद्यालयाने वाढविला राजकीय ज्वर

Tags: medical college, politics, chandrapur, vidarbha

चंद्रपूर - शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय चंद्रपूरला व्हावे, यासाठी येत्या 12 जानेवारीला माजी खासदार नरेश पुगलिया यांच्या नेतृत्वात शहरात मानवी साखळी तयार करण्यात येणार आहे; मात्र या साखळीतील "कडी' जुळविण्याचे प्रयत्न सुरू असतानाच यावर आरोप-प्रत्यारोपांचे घाव घालणे सुरू झाले आहे. भाजप-सेनेनंतर आता राष्ट्रवादीनेही कॉंग्रेसवर टीका केली आहे. राष्ट्रवादीचे जिल्हाध्यक्ष आणि माजी जिल्हाध्यक्ष या दोघांनीही स्वतंत्रपणे पक्षाची बाजू मांडली आहे. एकाचा सूर थेट आरोपाचा आहे, तर दुसऱ्याने मात्र मध्यम मार्ग निवडला आहे.

खासदार असताना काय केले?
महाराष्ट्रात चार नव्या शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयांना राज्य मंत्रिमंडळाने नुकतीच मंजुरी दिली. यापूर्वी चंद्रपूरचे वैद्यकीय महाविद्यालय गोंदिया येथे पळवून नेल्याचा आरोप कॉंग्रेसच्या नेत्यांनी राष्ट्रवादींच्या नेत्यांवर केला होता; परंतु आता त्याच वैद्यकीय महाविद्यालयाची घोषणा झाल्यावर सातारा येथे मंजूर झालेले महाविद्यालय हे चंद्रपूरचेच असल्याची दिशाभूल करणे सुरू केले आहे. सातारा येथील वैद्यकीय महाविद्यालयासाठी मुख्यमंत्री यांनी शक्ती खर्ची घातली. त्यामुळे ओरड करायची असेल तर मुख्यमंत्र्यांविरुद्ध करा, असा सल्ला जिल्हाध्यक्ष राजेंद्र वैद्य यांनी माजी खासदार पुगलिया यांना दिला आहे. पुगलिया दोन वेळा आमदार, एक वेळा राज्यसभेत आणि लोकसभेत खासदार होते. तेव्हा त्यांनी महाविद्यालय का आणले नाही? असेही वैद्य यांनी म्हटले आहे. स्वत:चे अपयश लपविण्यासाठी कॉंग्रेसचे नेते राष्ट्रवादीच्या नेत्यांवर आरोप करीत आहेत. जिल्ह्यातील उद्योगांच्या माध्यमातून अद्ययावत चॅरिटेबल हॉस्पिटल उभारता आले असते. भाजप आणि कॉंग्रेसच्या लोकप्रतिनिधींनी या उद्योगांना जाणीवपूर्वक आर्थिक भुर्दंडापासून दूर ठेवले आहे. राजकारणातील सततच्या अपयशामुळे कॉंग्रेसच्या नेत्यांना वैफल्य आले आहे. त्यामुळेच उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यावर आरोप केले जात आहेत. वरोरा नाक्‍यावरील दोषपूर्ण रेल्वे उड्डाणपुलामुळे चंद्रपूर शहरातील निष्पाप 50 नागरिकांचा, तरुण, तरुणींचा अपघातात बळी गेला. हे दोषपूर्ण बांधकाम विरोधी पक्षाच्या नेत्यांच्या दबावाखाली झाले. त्यातील दोष दूर करून या पुलाची विस्तारित डिझाईन तयार करून लवकरच बांधकाम सुरू होणार आहे. शहराच्या विकासात भर घालणाऱ्या तसेच अपघात टाळण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असलेल्या वरोरा नाक्‍यावरील या पुलाला कॉंग्रेस पक्षाने विरोध करणे म्हणजे विकासात अडथळे आणण्याचा हा प्रकार आहे, असा आरोपही वैद्य यांनी केला आहे.



मुद्दा चांगला; मानसिकता नकारात्मक
माजी खासदार पुगलिया यांच्या नेतृत्वात धरणे आंदोलन झाले. या आंदोलनात काही चांगले मुद्दे मांडण्यात आले. या मुद्द्यांचे स्वागत झाले पाहिजे; परंतु काही अवास्तविक व नकारात्मक मानसिकतेचेही मुद्दे यात होते, असा सूर राष्ट्रवादीचे माजी जिल्हाध्यक्ष विनोद दत्तात्रेय यांनी पत्रपरिषदेत लावला. वैद्यकीय महाविद्यालयाची मागणी पुगलिया यांनीच केली होती; मात्र आपल्या जिल्ह्यातील राजकीय नेतृत्व यात कमी पडले. विकासाच्या मुद्द्यावर सर्वच नेत्यांनी एकत्र आले पाहिजे. राष्ट्रवादीचा कुठल्याही विकासकामात अडथळा नसतो. राज्य शासनाचे निर्णय उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या मनाने होत असतील, तर पडद्यामागचे मुख्यमंत्री पवार आहेत, असा यातून समज निर्माण करता येईल. पवार निर्णय घेत असतील, तर मुख्यमंत्र्यांऐवजी त्यांच्याकडे महाविद्यालयाचा रेटा लावला पाहिजे, असे दत्तात्रेय म्हणाले. जिल्ह्यातील राजकीय पक्षांच्या नेत्यांनी स्वत:चा कमकुवतपणा लपविण्यासाठी राज्याच्या कार्यक्षम नेत्यांवर चिखलफेक करू नये, असा सल्लाही दत्तात्रेय यांनी दिला. वरोरा नाका चौकातील पुलाचेही त्यांनी समर्थन केले. यामुळे जैन स्तंभाला कुठलीही बाधा पोचणार नाही. दीक्षाभूमीच्या अस्तित्वालाही बाधा पोचणार नाही. या पुलाचे स्वागत करून बायपास निर्मितीसाठी प्रयत्न केले पाहिजे, असेही त्यांनी सांगितले.



नेते तुमचेच आहेत
राष्ट्रवादीच्या नेत्यांचे पश्‍चिम महाराष्ट्रावर जास्त प्रेम आहे. त्यांनी नेहमीच विदर्भातील विकासाचा निधी पळविला आहे. आता वैद्यकीय महाविद्यालयसुद्धा त्यांनी आपल्या क्षेत्रात नेले आहे. त्यामुळे जिल्ह्यातील राष्ट्रवादीच्या नेत्यांनी कॉंग्रेस नेत्यांवर आरोप करण्यापेक्षा आपल्याच नेत्यांकडे महाविद्यालयासाठी गळ घालावी.


- विनायक बांगडे, जिल्हाध्यक्ष, कॉंग्रेस कमिटी



गोंडवाना शासकीय वैद्यकीय विद्यापीठ व्हावे, यासाठी विधानसभेत मी ठराव मांडला होता. यासाठी आजवर सहा पत्रेही दिली आहेत. शासनाकडून उत्तरही मिळाले आहे. त्यात चंद्रपूरला शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय देण्याचा कोणताही विचार नसल्याचे स्पष्ट केले आहे. खासगी संस्थेने, व्यक्तीने वैद्यकीय महाविद्यालयाची मागणी केली, तर त्यावर विचार करता येईल, असे मात्र उत्तरात कळविले आहे.


- आमदार नाना श्‍यामकुळे, चंद्रपूर

বিস্তারিত পড়ুন

झाडीपट्टीतील 'घायाळ पाखरा'ची दिल्लीवारी

Tags: ghayal pakhara drama, international drama bharat mahotsav, chandrapur, vidarbha

चंद्रपूर - गडचिरोली जिल्ह्यातील नक्षलग्रस्त भागात जीवन जगताना अन्याय-अत्याचार होऊनही हातात कोणतेही शस्त्र न घेता लेखणी आणि संविधानाचा अस्त्र मानून झटणाऱ्या एका तरुणाच्या सत्यकथेवर आधारित "घायाळ पाखरा' या नाटकाची निवड दिल्ली येथे आयोजित आंतरराष्ट्रीय नाट्य भारत महोत्सवात झाली आहे. या नाटकाचा प्रयोग 12 जानेवारी रोजी सादर केला जाणार आहे.

झाडीपट्टीचे नायक, गायक व अभिनेता अनिरुद्ध वनकर लिखित व दिग्दर्शित "घायाळ पाखरा'ची निर्मिती लोकजागृती रंगभूमी वडसाने केली आहे. गडचिरोली जिल्ह्यातील भामरागड येथे राहणारा गौतम हा "एम.ए.'पर्यंत शिक्षण झालेला तरुण आहे. त्याच्या नावाचे साधर्म्य साधून एक तोतया तरुण नोकरी हिसकावून घेतो. नक्षल्यांच्या अन्याय-अत्याचारालाही तो बळी पडतो. मात्र, त्यांचा प्रतिकार करण्यासाठी त्याने कधी हातात शस्त्र घेतले नाही. भारतीय संविधानाने दिलेली लोकशाही, कायदा आणि लेखणी यांनाच अस्त्र मानून अन्यायाविरुद्ध लढा पुकारतो. व्यवस्थेला बळी पडलेल्या तरुणाला "घायाळ पाखरा' अशी उपमा देत श्री. वनकर यांनी सत्यकथेवर नाटकाचे लेखन केले. झाडीपट्टीतील नाट्य हंगामात या नाटकाचे 148 प्रयोग झाले.
संस्कृती मंत्रालयाच्या नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामातर्फे आंतरराष्ट्रीय भारत रंग महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले असून, यात जर्मन, पोलंड, कॅनडा, लंडन, द. कोरिया, द. आफ्रिका या देशांसह भारतातील अनेक राज्यांतील नाटकाचे प्रयोग भारत रंग नाट्य महोत्सवात होत आहे. 12 जानेवारी 2012 रोजी संगीत नाटक अकादमी नई दिल्ली येथील मेघदूत ऑडिटोरिअम येथे नाट्यप्रयोग सादर होईल.
"घायाळ पाखरा' हे झाडीपट्टीतील गाजलेले नाटक असून, या महोत्सवात विदर्भातून प्रथमच निवड झाली आहे. नाटकात प्रमुख भूमिकेत अनिरुद्ध वनकर, तेजश्री बापट, संजय रामटेके, परमेश्‍वर पवार, रूपेश परतवाघ, भारत रंगारी, आसावरी तारे, विद्या भागवत, रजनी देशभ्रतार, अनिल ओव्हळ, राम मराठे, बालकलावंत शेषराव जिबकाटे, अरविंद वानखेडे, नितीन गणवीर, अनिल डोंगरे, मोरेश्‍वर बोरकर यांचा समावेश आहे. नाटकातील संगीत आदेश राऊत, आनंद वाकडे यांनी दिले असून, रंगमंच सजावट राजू सावरकर, आनंद सराटे यांची आहे.

বিস্তারিত পড়ুন

अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या तयारीला वेग

Tags: abmss, preparation, chandrapur, vidarbha
चंद्रपूर - येत्या तीन ते पाच फेब्रुवारीदरम्यान होत असलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनात सहा परिसंवाद, दोन कविसंमेलन, कथाकथन, मुलाखत आदी कार्यक्रमांची रूपरेषा आखल्याची माहिती अखिल भारतीय मराठी साहित्य मंडळाच्या अध्यक्ष प्रा. उषा तांबे यांनी पत्रपरिषदेत दिली.
महाराष्ट्र राज्याचा सुवर्णमहोत्सव आणि चंद्रपूर महानगराच्या पंचशताब्दी वर्षानिमित्त आयोजित 85 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन तीन फेब्रुवारी रोजी दुपारी चारला होईल. समारंभाला अध्यक्ष प्रा. वसंत आबाजी डहाके, पूर्वाध्यक्ष उत्तम कांबळे राहतील. उद्‌घाटन न्या. चंद्रशेखर धर्माधिकारी यांच्या हस्ते होईल. यावेळी प्रमुख पाहुणे डॉ. महिपसिंग उपस्थित राहणार आहेत. समारंभाला मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण, पालकमंत्री संजय देवतळे, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विलास सपकाळ, गोंडवाना विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विजय आईंचवार उपस्थित राहतील. संमेलनात एकूण सहा परिसंवाद होतील. यात "नक्षलवाद, लोप पावत चाललेली आदिवासी संस्कृती आणि मराठी साहित्य', "आधुनिक तंत्रज्ञान आणि मराठी साहित्य व्यवहार', "आजचे प्रश्‍न आणि प्रबोधनकारी संत साहित्य', "समकालीन कृषी उद्योग आणि पर्यावरण यांचे चित्र आजच्या मराठी साहित्यात पुरेसे प्रतिबंधित होत नाही', "मराठीच्या दुरवस्थेला प्रसारमाध्यमेसुद्धा कारणीभूत आहेत काय?', "मराठीचे संवर्धन यापुढे बोलीभाषाच करतील' आदी विषयांचा समावेश आहे. याशिवाय दोन कविसंमेलन आणि कथाकथन होईल. पाच फेब्रुवारी रोजी कविवर्य फ. मु. शिंदे यांची मुलाखत आणि पंडित हृदयनाथ मंगेशकर यांचा सत्कार होईल. पाच फेब्रुवारीला सायंकाळी सहाला समारोप आणि खुले अधिवेशन होईल. यावेळी अध्यक्ष प्रा. वसंत आबाजी डहाके, उपमुख्यमंत्री अजित पवार, पालकमंत्री संजय देवतळे, स्वच्छता व पाणीपुरवठामंत्री लक्ष्मणराव ढोबळे यांची उपस्थिती राहणार आहे.



जय्यत तयारी
सरदार पटेल मेमोरियल सोसायटी आणि सर्वोदय शिक्षण मंडळाच्या वतीने आयोजित मराठी साहित्य संमेलनासाठी येथील राजीव गांधी अभियांत्रिकी महाविद्यालयात जय्यत तयारी केली जात आहे. एकूण 50 हजार स्क्वेअर फुटाच्या प्रांगणात भव्य शामियाना तयार करण्यात येत आहे. पाच हजार प्रेक्षक बसतील, इतकी आसन व्यवस्था करण्यात येणार आहे. सोमवारी (ता. नऊ) समितीतील प्रमुखांची आढावा बैठक घेण्यात आली. त्यानंतर मुख्य संमेलन स्थळाच्या व्यासपीठाचे भूमिपूजन गोंडवाना विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विजय आईंचवार यांच्या हस्ते झाले. यावेळी अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाच्या अध्यक्षा प्रा. डॉ. उषा तांबे, महामंडळाच्या कार्यवाह डॉ. उज्ज्वला मेहेंदळे व गुरुनाथ दळवी, विदर्भ साहित्य मंडळाचे अध्यक्ष म्हैसळकर, स्वागताध्यक्ष शांताराम पोटदुखे यांची उपस्थिती होती.

বিস্তারিত পড়ুন

आनंदवनच्या कार्यासाठीचा हा पुरस्कार ः डॉ. आमटे

चंद्रपूर - चंद्रपूरभूषण पुरस्काराने जो गौरव होत आहे, तो वैयक्तिक नाही. आनंदवनच्या कार्यासाठीचा हा पुरस्कार आहे. बाबांच्या चळवळीचा आपण "ठेकेदार' आहे. त्यांचे कार्य पुढे नेण्याचे काम करीत आहे, असे उद्‌गार डॉ. विकास आमटे यांनी काढले.



लोकाग्रणी स्व. ऍड. बळवंत राघव उपाख्य बाबासाहेब देशमुख यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ लोकाग्रणी स्मृती प्रतिष्ठानतर्फे स्नेहांकितच्या व्यासपीठावरून दिला जाणारा यंदाचा नववा "चंद्रपूरभूषण' पुरस्कार आनंदवन व महारोगी सेवा समितीचे सचिव डॉ. विकास आमटे यांना रविवारी (ता. एक) सामाजिक कार्यकर्त्या मेधा पाटकर यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला. या सत्कारप्रसंगी ते बोलत होते.



प्रियदर्शिनी सांस्कृतिक सभागृहात आयोजित सोहळ्याच्या अध्यक्षस्थानी माजी केंद्रीय अर्थराज्यमंत्री शांताराम पोटदुखे होते. यावेळी मंचावर प्राचार्य झाकिर शेख, प्राचार्य मदन धनकर, ऍड. चंद्रकांत देशमुख यांची उपस्थिती होती. सामाजिक कार्यकर्त्या मेधा पाटकर यांच्या हस्ते डॉ. विकास आमटे यांना सन्मानपत्र, शाल-श्रीफळ आणि 11 हजार रुपये रोख देऊन सन्मानित करण्यात आले. यावेळी शहरातील काही नागरिकांनी आनंदवन संस्थेला मदत म्हणून एक लाख 20 हजारांचा निधी जाहीर केला. सन्मानपत्राचे वाचन प्राचार्य मदन धनकर यांनी केले. प्रास्ताविक जिल्हा बार असोसिएशनचे अध्यक्ष ऍड. चंद्रकांत देशमुख यांनी केले. संचालन राजाभाऊ बोझावार यांनी केले. यावेळी सभागृहात माजी आमदार ऍड. एकनाथराव साळवे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.



राष्ट्रव्यापी लोकशक्ती अभियान राबवू : मेधा पाटकर

देशातील भ्रष्टाचार थांबविण्यासाठी अण्णा हजारेंच्या नेतृत्वात आंदोलन सुरू आहे. मात्र, शासनाने जनलोकपालला मंजुरी दिलेली नाही. लोकपाल कायदा अमलात आणण्यासाठी सर्वांत मोठी लढाई सुरू असतानाही शासन झुकलेले नाही. आता राष्ट्रव्यापी लोकशक्ती अभियान राबवू, अशी घोषणा ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या मेधा पाटकर यांनी केली.

বিস্তারিত পড়ুন

मराठी साहित्य संमेलनस्थळी साकारणार गोंडकालीन वैभव

चंद्रपूर - फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यात होऊ घातलेल्या 85 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनस्थळी गोंडकालीन वैभवाचे दर्शन घडविण्यात येणार आहे. चारही परकोट आणि महत्त्वपूर्ण वास्तूंच्या प्रतिकृती साकारण्यात येतील.

येथील राजीव गांधी अभियांत्रिकी महाविद्यालयाच्या प्रांगणात हे संमेलन होत असून, मुख्य संमेलनस्थळाला "भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर साहित्यनगरी' असे नाव देण्यात येणार आहे. शहराच्या रचनेनुसार प्रवेशाच्या ठिकाणी चार दिशांना चार प्रवेशद्वार उभारण्यात येणार आहेत. मुख्य प्रवेशद्वारास राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचे नाव राहणार असून, अन्य प्रवेशद्वारांना लोकनेते दादासाहेब देवतळे, बॅ. राजाभाऊ खोब्रागडे, चंद्रपूर जिल्हापरिषदेचे पहिले अध्यक्ष तथा माजी खासदार अब्दुल शफी यांचे नाव देण्यात येणार आहे.

मुख्य सभामंडपास महाराष्ट्राचे दिवंगत मुख्यमंत्री लोकनेते मा. सा. ऊर्फ दादासाहेब कन्नमवार यांचे नाव देण्यात येणार असून, मंडपाच्या दोन्ही द्वारांना दिवंगत राज्यमंत्री वामनराव गड्डमवार व दिवंगत आमदार नामदेवराव पोरेड्डीवार, तर दुसऱ्या सभामंडपास श्रीमती लताबेन छोटूभाई पटेल यांचे नाव देण्यात येणार आहे.

मुख्य सभामंडपाच्या व्यासपीठास 1857 नंतर गोंडवनातील स्वातंत्र्यसमराचे अग्रणी वीर बाबूराव शेडमाके यांचे नाव देण्यात येणार आहे. 1979 साली चंद्रपुरात संपन्न झालेल्या 53 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या व्यासपीठास वीर बाबूराव शेडमाके यांचेच नाव देण्यात आले होते, हे विशेष!

संमेलनात ग्रंथप्रदर्शन प्रमुख आकर्षण असून, त्याला दिवंगत कवयित्री श्रीमती कमलादेवी दीक्षित यांचे नाव देण्यात येणार आहे. पत्रकार दालनास अ. भा. मराठी साहित्य संमेलनाचे पूर्वाध्यक्ष विद्यावाचस्पती राम शेवाळकर यांचे नाव, भोजन दालनास दिवंगत नगराध्यक्ष राजमलजी पुगलिया यांचे नाव, कवी कट्ट्यास दिवंगत राज्यमंत्री यशोधरा बजाज यांचे, तर प्रकाशन कट्ट्यास दिवंगत राजे विश्‍वेश्‍वरराव महाराज यांचे नाव देण्यात येणार असल्याची माहिती संमेलनाच्या आयोजन समितीतर्फे देण्यात आली आहे.

বিস্তারিত পড়ুন

विकास आमटे यांना चंद्रपूर भूषण

आनंदवन - वरोरा ( चंद्रपूर) , महारोगी सेवा समितीचे सचिव विकास आमटे यांना यंदाचा चंद्रपूर भूषण पुरस्कार जाहीर झाला आहे. कुष्ठरोग्यांच्या आयुष्यात आत्मसन्मानाचा हुंकार जागवून त्यांना जगण्याचे नवे बळ देणारे बाबा आमटे आता आपल्यात नाहीत. पण त्यांची स्वप्ने, त्यांनी दिलेली प्रेरणा आजही विकास आमटे पुढे नेत आहेत. गेल्या काही दिवसांपूर्वी त्यांना नाशिक येथे केसरी टूर तर्फे पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. चंद्रपूर भूषण पुरस्कार येत्या १ जानेवारीला समाज सेविका मेधा पाटकर यांच्या हस्ते देऊन गौरविण्यात येईल.

বিস্তারিত পড়ুন

जन्मदिनाच्या आनंदावर मृत्यूची छाया

देवनाथ गंडाटे - सकाळ वृत्तसेवा
गोंदिया - एक डिसेंबर रोजी मनोज बिंझाडे यांचा 31 वा वाढदिवस होता. पत्नीने सकाळीच फोन करून वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या. पोलिस सेवेत यश येवो, अशी ईश्‍वरचरणी प्रार्थनाही केली. मात्र, नियतीला त्यांच्या जन्मदिनाचा आनंद मान्य नव्हता. अवघ्या दोन-तीन तासांतच पुन्हा फोन खणखणला आणि पोलिस ठाण्यातून आलेल्या निरोपाने सर्वांच्या काळजाचे तुकडे झाले. मनोज शहीद झाल्याची बातमी कानावर पडली अन्‌ पत्नी अरुणासह कुटुंबीयांनी हंबरडाच फोडला.



देवरी तालुक्‍यातील धमदीटोला-गणूटोलाजवळील जंगलात माओवाद्यांनी केलेल्या गोळीबारात मनोज आत्माराम बिंझाडे (वय 31) हा जवान गुरुवारी शहीद झाला. मनोज मूळचे गोंदिया तालुक्‍यातील चांदणीटोला येथील रहिवासी होते. चांदणीटोला हे गाव गोंदिया-बालाघाट मार्गावरील नागरा येथून अवघ्या एक किलोमीटर अंतरावर आहे. चार वर्षांपूर्वी मनोज पोलिस सेवेत दाखल झाले. कवलेवाडा येथील अरुणासोबत त्यांनी काही वर्षांपूर्वीच विवाह केला होता. वडील आत्माराम बिंझाडे हे पोलिस मुख्यालयाच्या शेजारीच चप्पल दुरुस्तीचे काम करतात. आई आणि अन्य दोन भावंडे मोलमजुरी करून उदरनिर्वाह करतात. त्यांचा जन्म एक डिसेंबर 1980 रोजी झाला. बारावीपर्यंत शिक्षण झालेल्या मनोजला वायरिंग, जनरेटरचे काम अवगत होते. 29 सप्टेंबर 2007 मध्ये ते गोंदिया पोलिस दलात रुजू झाले. 26 मार्च 2010 रोजी सशस्त्र दूरक्षेत्र गणूटोला येथे नेमणूक झाली. नक्षलविरोधी अभियानात ते उत्कृष्ट दर्जाचे पायलट म्हणून कर्तव्य बजावत होते. बुधवारी (ता. 30) मनोज गावी येऊन गेले. तेथून कवलेवाडा येथे सासरीही गेले. दुसऱ्याच दिवशी एक डिसेंबर रोजी त्यांचा वाढदिवस होता. त्यामुळे वाढदिवसानिमित्त रजा घ्या, अशी विनंती पत्नी अरुणाने केली. मात्र, ड्यूटीमुळे त्यांना थांबता आले नाही. गुरुवारी वाढदिवसानिमित्त पत्नीने मनोजला फोन केला. वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या. यावेळी आई आणि वडिलांसोबतही ते बोलले. आपली खुशाली कळविली. मी लवकरच रजा घेऊन गावाकडे येईन, असे आश्‍वासन देत त्यांनी फोन ठेवला. वाढदिवसानिमित्त सर्वत्र आनंद असताना त्याच दिवशी काही विपरीत घडेल, असे कुणाच्याही ध्यानीमनी नव्हते. मात्र, नियतीने आपला खेळ अखेर खेळला. देवरी तालुक्‍यातील गणूटोला येथील आउटपोस्ट चौकीवर कार्यरत मनोज आणि त्यांचे सहकारी शाळेवर लावलेले नक्षलपत्रक काढण्यासाठी गेले होते. यावेळी जंगलात दबा धरून बसलेल्या सशस्त्र नक्षलवाद्यांनी गोळीबार केला. यात ते जागीच शहीद झाले. या घटनेची माहिती जिल्हा पोलिस अधीक्षक कार्यालयात देण्यात आली. ही दु:खद बातमी कानी पडल्यानंतर शहरापासून जवळच राहणाऱ्या चांदणीटोला येथील कुटुंबीयांना धक्काच बसला. मनोजच्या मागे पत्नी अरुणा (वय 25), आई मेहतरीन (वय 50), वडील आत्माराम (वय 55), मोठा भाऊ मयनलाल, लहानभाऊ चैनलाल, विवाहित बहीण सत्यशीला तरवरे असा परिवार आहे.



वडिलांचे स्वप्न

शहीद मनोजचे वडील आत्माराम बिंझाडे हे जिल्हा पोलिस अधीक्षक कार्यालयाच्या शेजारी चप्पल दुरुस्तीचे काम करतात. गेल्या अनेक वर्षांपासून ते खाकीवर्दीतील पोलिसांच्या बुटांना पॉलिश करताना आपलाही मुलगा पोलिस व्हावा, असे त्यांना वाटायचे. मनोजने ते स्वप्न पूर्ण केले. मात्र, बुटांना पॉलिश करीत असतानाच जिल्हा पोलिस अधीक्षक कार्यालयातून मनोज शहीद झाल्याची बातमी कानावर पडली आणि वृद्ध वडिलाच्या काळजाचे तुकडेच झाले. संबंधित बातम्या

गोंदिया जिल्ह्यात पोलिस-माओवाद्यांत चकमक
पोलिस चकमकीत दोन माओवादी ठार
मशानझुरवाच्या जंगलात पोलिस-माओवादी चकमक
खोटी माहिती देऊन साधला गेम
पोलिस- माओवाद्यांच्या चकमकीत एक जवान शहीद, पाच गंभीर



प्रतिक्रिया

On 03/12/2011 09:57 AM amit babhulkar said:

देशासाठी शहीद झालेल्या मनोज बिझांडे यांना सलाम वंदे मातरम

 
manoj binzade

বিস্তারিত পড়ুন

गोंदिया जिल्ह्यात विशेष पथकाचे छापे

सकाळ वृत्तसेवा
Tags: gondia, illegal business, vidarbha

गोंदिया - अवैध धंद्यावर आळा घालण्यासाठी जिल्हा पोलिस अधीक्षकांच्या नेतृत्वात मागील पाच महिन्यांपासून कार्यरत विशेष पथकाने मोठी कामगिरी केली. एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याच्या नेतृत्वात 12 कर्मचाऱ्यांच्या विशेष पथकाने नोव्हेंबर महिन्यात मोठे गुन्हे उघडकीस आणले आहेत. अवैध दारू, जुगार, वाळूचोरी, प्राण्यांची विक्री अशा सामाजिक गुन्ह्यांच्या संबंधित गैरप्रकारांवर आळा बसत असल्याने अवैध व्यावसायिकांचे धाबे दणाणले आहेत.
नोव्हेंबर महिन्यात तीन ठिकाणी जुगार अड्ड्यांवर छापे घालून पंचवीस आरोपींना अटक करण्यात आली. त्यांच्याकडून एक लाख 43 हजार 465 रुपयांचा माल जप्त करण्यात आला. गायत्रीनगर येथे आठ जणांना अटक करून 38 हजार रुपयांचा माल जप्त करण्यात आला. डांगोर्ली येथे आठ जुगाऱ्यांकडून दुचाकीसह 96 हजार रुपयांचा माल, एकोडी येथे नऊ आरोपींना अटक करण्यात आली.
जिल्ह्यात अवैध दारूची विक्री मोठ्या प्रमाणात होते. त्यावर आळा घालण्यासाठी 14 ठिकाणी छापे घालण्यात आले. यात 14 आरोपींकडून 57 हजार 532 रुपयांचा माल जप्त करण्यात आला. जिल्ह्यातील जांभळी, पाटेकुर्रा, कामठा, भवानी चौक, सिंधी कॉलनी, आंबेडकर चौक, सिल्ली, गांगला, म्हसगाव, बनाथर, पारडीबांध, नवेझरी येथे छापा घालण्यात आली होती. यात काही महिला आरोपीही सापडल्या.



शहरातील अनेक हॉटेल्समध्ये घरगुती वापराचे गॅस वापरण्यात येते. बेकायदेशीररीत्या वापरण्यात येणाऱ्या या सिलिंडरवर आळा घालण्यासाठी दोन हॉटेल्सवर छापे घालून दोघांना अटक करण्यात आली. त्यांच्याकडून एक लाख 22 रुपयांचा माल जप्त करण्यात आला. मागील महिन्यात स्वस्त धान्य दुकानातील तांदूळ काळ्याबाजारात विकत असल्याची माहिती मिळाली होती. विशेष पथकाने पांजरा येथे छापा घालून तो माल जप्त केला. रॉकेलचा काळाबाजार रोखण्यासाठी छापे घालण्यात आले.
जिल्ह्याची सीमा मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगड राज्यांशी जोडून असल्याने येथून जनावरांची अवैध वाहतूक होते. जनावरांची कत्तल रोखण्यासाठी पथकाने मुंडीपार, कोहमारा येथे गस्त घालून दोन आरोपींना ताब्यात घेतले. त्यांच्याकडून दहा जनावरे जप्त करण्यात आली. शहरात वाहन चोरट्यांचेही प्रमाण मोठे आहे. त्यावरही नियंत्रण ठेवण्याचे काम हे विशेष पथक करीत आहे. विनापरवाना चालणाऱ्या चायनीज, नुडल्स, चिरंजी कारखान्यावर छापे घालण्यात आले. तिथून 72 हजार रुपयांचा माल जप्त करण्यात आला.

বিস্তারিত পড়ুন

गोंदियाचे माजी नगराध्यक्ष आजही झोपडीतच

देवनाथ गन्डते
गोंदिया - चारदा नगरसेवक आणि 12 महिने नगराध्यक्षपदाची धुरा सांभाळून शहरात अनेक विकासात्मक योजना राबविल्या. मात्र, स्वतःच्या मोडक्‍या-तोडक्‍या झोपडीची कधी डागडुजी केली नाही. आजही त्याच कैलारू छपराच्या निवाऱ्यात आई आणि पत्नीसह जीवन जगत आहे. रमेश ठवरे असे या निःस्वार्थी राजकारणी पुढाऱ्यांचे नाव आहे. यंदाच्या पालिका निवडणुकीत ते प्रभाग नऊमधून उमेदवार असून, संपत्तीच्या घोषवाऱ्यात त्यांनी रोख किंवा बॅंकेत कोणतीही रक्कम नसल्याची माहिती दिली आहे.



राजकारण एक व्यसन आहे. त्यामुळे राजकारणात येणारा प्रत्येक माणूस आर्थिकदृष्ट्या संपन्नच असावा लागतो. निवडणूक काळात होणारा खर्च अनेक पुढारी सत्तेच्या खुर्चीवरून काढत असतात. शिवाय मत्तेदारी वाढवून छप्पराच्या घरांना सिमेंटचा थर चढवितात. राजकारणामुळे गरिबीतून गर्भश्रीमंत झालेले अनेक उदाहरण आहेत. मात्र, येथील माजी नगराध्यक्ष रमेश ठवरे अपवाद ठरले आहेत. 1984-85च्या काळात ते तरुण होते. पंचविशीतील तरुणांच्या आग्रहाखातर त्यांनी पहिल्यांदा पालिकेची निवडणूक अपक्ष लढविली. त्यात त्यांना यश आले. येथूनच त्यांच्या राजकीय कार्याला सुरवात झाली. पाच वर्षे वॉर्डातील नागरिकांच्या समस्या सोडविल्याने पुन्हा निवडणूक लढविण्याचा आग्रह झाला. अशी 20 वर्षे त्यांनी सतत एक रुपयासुद्धा खर्च न करता विजय मिळविला. यादरम्यान त्यांना राष्ट्रवादीने तिकीट दिली होती. 1995 मध्ये नगराध्यक्षपदी विराजमान करण्यात आले. इतकी वर्षे सत्तेत राहूनही त्यांनी राजकारणाचा बाणा अंगी बाळगला नाही. केवळ समाजकारण हेच उद्देश ठेवून मतदारांचे प्रेम जिंकले आहे. शास्त्री वॉर्डात त्यांचे जुने घर आहे. ते आजही त्याच कौलारू झोपडीत आई आणि पत्नीसह राहतात. नगरसेवक, सभापती आणि नगराध्यक्षपद भूषविल्यानंतरही त्यांनी कधी पैशाची लासला बाळगलेली नाही. त्यामुळे ते सतत विजयी होत राहिले. मात्र, घराची डागडुजी तशीच राहून गेली. त्यांच्याकडे कोणतेही वाहन नाही. नगराध्यक्ष असतानादेखील शासकीय वाहनाचा खासगी कामासाठी वापर केलेला नाही. सक्रिय राजकारणातील हा आदर्श पाहून यंदाच्या पालिका निवडणुकीत भाजपने तिकीट दिली आहे. यातही ते कोणताही पैसा खर्च न करता प्रचार करीत आहेत.



पालिकेत इतकी वर्ष नगरसेवक, नगराध्यक्ष राहिले. मात्र, घराची दुरुस्ती, चैनीच्या वस्तू, दुचाकी घेण्याचा विचार त्यांनी केलेला नाही. त्यांच्या निःस्वार्थी समाजकार्यामुळे मी खूश आहे.


- अनुपमा ठवरे (पत्नी)

বিস্তারিত পড়ুন

शताब्दीतील कृषी संशोधन केंद्र

1911मध्ये सिंदेवाही येथे कृषी संशोधन केंद्राची स्थापना करण्यात आली. सुरवातीला ऊस लागवड व संशोधन हा केंद्राच्या स्थापनेमागील उद्देश होता. मात्र, त्यानंतर कृषी हवामान, पर्जन्य

मान यांचा विचार करून विभागाच्या निकडीप्रमाणे भात बीजोत्पादन व संशोधनाचे कार्य 1922पासून सुरू करण्यात आले. 1970पासून हे केंद्र डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या कार्यक्षेत्रात आले. विदर्भातील भात संशोधनाचे हे मुख्य केंद्र आहे.

पूर्व विदर्भ विभागाकरिता 1984पासून राष्ट्रीय कृषी संशोधन प्रकल्पांतर्गत विभागीय कृषी संशोधन केंद्र सिंदेवाही येथे स्थापन करण्यात आले आहे. या केंद्रांतर्गत कृषी संशोधन केंद्र, सिंदेवाही, साकोली, नवेगांवबांध, आमगांव व सोनापूर केंद्राचा समावेश आहे.

विभागीय कृषी संशोधन केंद्रात पूर्व विदर्भ विभागास उपयुक्‍त भात (धान) जातींची निर्मिती करणे, धान व धानावर आधारित पीक पद्धतीचे संशोधन करणे व मशागत तंत्रज्ञान विकसित करणे, धानाच्या निरनिराळा जातीची रोग व किडी बाबत प्रतिकारकता पडताळून पाहणे, धानावरील रोग व किडीसाठी नियंत्रणाचे उपाय शोधून काढणे, मूलभूत, पायाभूत व सत्यप्रत धान बीजोत्पादन करणे, विकसित कृषी तंत्रज्ञानाचा विस्तार करणे आदी उपक्रम घेतले जातात.

संशोधन केंद्रावर सध्या भात पिकात एकात्मिक अन्नद्रव्य व्यवस्थापन, युरिया डीएपी ब्रिकेट्‌सचा वापर, गिरीपुष्प व गराडी पाल्याचा उपयोग, रासायनिक खताचा संतुलित वापर, अधिक उत्पादनासाठी "श्री' पद्धतीचा वापर करून निरनिराळा वाणांचा प्रतिसाद पडताळून पाहणे, भाताच्या नवीन सुधारित व संकरित अधिक उत्पन्न देणाऱ्या जाती विकसित करणे त्यावर आधारित पीक पद्धतीचे संशोधन, भाताच्या निरनिराळ्या जातीची रोग व कीड प्रतिकारकता पडताळून पाहणे, सेंद्रिय, जैविक व रासायनिक खताचा उपयोग, धानानंतर दुबार पिकासाठी पूरक सिंचनाच्या वापराबाबत संशोधन, विद्यापीठाने शिफारस केलेले तंत्रज्ञान अवलंबनामध्ये शेतकऱ्यांच्या अडचणींचा अभ्यास, इत्यादी संशोधनाचे कार्य सुरू आहे. याव्यतिरिक्‍त कृषी मेळावे, शिवार फेरी, प्रदर्शन, चर्चासत्रे, विविध पिकांची प्रात्यक्षिके, प्रशिक्षणाचे आयोजन, शेतकऱ्यांच्या शेतावर भेटी व मार्गदर्शन, त्याचप्रमाणे वृत्तपत्र, शेतकरी मदत वाहिनी दूरध्वनीद्वारे, आकाशवाणी, दूरदर्शन इत्यादी प्रसार माध्यमाद्वारे येथील शास्त्रज्ञांद्वारे सुधारित कृषी तंत्रज्ञान विस्ताराचे कार्य या विभागात सुरू आहे.



कृषी हवामान सल्ला सेवा योजना

कृषी हवामान सल्ला सेवा योजनेची सुरवात डिसेंबर 1995 मध्ये विभागीय कृषी संशोधन केंद्र सिंदेवाही येथे झाली. या योजनेस भारत सरकारच्या विज्ञान आणि प्राद्योगिक विभाग, राष्ट्रीय मध्यम कालावधी हवामान अंदाज केंद्र, नोयडा नवी दिल्लीमार्फत अर्थसाहाय्य पुरविले जाते. कृषी हवामान सल्ला सेवा योजनेअंतर्गत प्रत्येक आठवड्याच्या दर मंगळवारी विभागीय कृषी संशोधन केंद्रामार्फत हवामान अंदाजावर शेतकऱ्यांसाठी शेतीविषयक विविध कामाबाबतचा संदेश प्रसारित केला जातात.



भात पैदास

भाताच्या विविध जाती निर्माण करणे, विविध वाणाच्या चाचण्या घेणे व बियाणे उत्पादन करणे इत्यादी कार्य या केंद्रावर सुरू आहेत. त्याचप्रमाणे भात पिकाचे बीजोत्पादन व लागवड तंत्रज्ञानाची माहिती शेतकऱ्यांपर्यंत पोचविण्याचे कार्य येथील शास्त्रज्ञांमार्फत सुरू आहे. विद्यापीठाद्वारे सुधारित धान जातींचा विकास केला आहे. यात सिंदेवाही, साकोली, पीकेव्ही एचएमटी, पीकेव्ही मकरंद, पीकेव्ही गणेश, पीकेव्ही खमंग आदी यांचा समावेश आहे.



कृषी विस्तार उपक्रम

सिंदेवाही कृषी विज्ञान केंद्र फेब्रुवारी 2000पासून पुर्नगठित व एप्रिल 2004पासून स्थायी स्वरूपात कार्यरत आहे. चंद्रपूर जिल्ह्यात कृषी विस्ताराचे कार्य केंद्राद्वारे केले जाते. यामध्ये शेतकऱ्याच्या शेतावर प्रथमरेषीय प्रात्यक्षिके, शेतीदिन, प्रर्दशनीचे आयोजन, शेतकरी, ग्रामीण युवक व युवती, विस्तार कर्मचारी यांना कृषी विषयक प्रशिक्षण देणे, स्वयंरोजगार संबंधी प्रशिक्षण, चर्चासत्रे, किसान मेळावा, शिवार फेरी व किसान गोष्टी इत्यादींचे आयोजन करण्यात येते. शेतकऱ्यांसाठी "किसान हेल्प लाइन' पाच वर्षापासून कार्यरत आहे.



--

Devnath Gandate

Reporter Sakal Newspaper

chandrapur

9922120599



http://kavyashilpa.blogspot.com

বিস্তারিত পড়ুন

चंद्रपूर जिल्ह्यात सरासरी 75 टक्के जलसाठा

चंद्रपूर - यंदा उशिरा आणि अनियमित पडलेल्या पावसामुळे जलसाठ्यांची पातळी दरवर्षीपेक्षा खालावलेली आहे. गत पाच महिन्यांत सरासरीपेक्षा कमी म्हणजेच केवळ 82. 6 टक्केच पाऊस झाला. त्यामुळे ऑक्‍टोबर अखेरपर्यंत सिंचन प्रकल्पात 75 टक्केच जलसाठा आहे. यामुळे रब्बी हंगामावर परिणाम होण्याची शक्‍यता वर्तविण्यात येत आहे.
जून-जुलै महिन्यात पावसाने दगा दिल्याने पेरणी आणि रोवणीची कामे खोळंबली होती. त्यामुळे उन्हाळ्याच्या दिवसात कोरडी पडलेली जलाशये भरून निघाली नाहीत. ऑगस्ट आणि सप्टेंबर या दोनच महिन्यात पाऊस झाला. जिल्ह्यात सरासरी 1194.3 मिमी. पावसाची अपेक्षा असते. मात्र, प्रत्यक्षात 996 मिमी. इतका पाऊस झाला. ऑगस्टमध्ये आसोला, इरई, घोडाझरी हे प्रकल्प तुडुंब भरले होते. मात्र, त्यानंतर पावसाने दगा दिल्याने ऑक्‍टोबर अखेरपर्यंत जलसाठे 75 टक्‍क्‍यांच्या पुढे गेलेले नाहीत. इरई धरणाची जलक्षमता 160 दशघमी इतकी आहे. सद्य:स्थितीत 155 दशघमी म्हणजेच 97 टक्के पाणी उपलब्ध आहे. यातून महाऔष्णिक वीज केंद्र आणि चंद्रपूर शहराची तहान भागविली जाते. याच जलसाठ्यावर 2012 मधील उन्हाळ्यातील तहान भागवायची आहे. 56 दशघमी क्षमता असलेल्या सावली तालुक्‍यातील आसोला मेंढा तलावात 35 दशघमी (61 टक्के) जलसाठा उपलब्ध आहे. या तलावावर रब्बीची भिस्त असून, सावली, मूल, पोंभूर्णा तालुक्‍यातील शेतकरी अवलंबून आहेत. याच तलावात गतवर्षी 41 दशघमी इतका जलसाठा होता. 2009 मध्ये केवळ 7 दशघमी इतका अल्पसाठा राहिल्याने कोरड्या दुष्काळाचा सामना करावा लागला होता.
जिल्ह्यात एकूण आठ मध्यम प्रकल्प आहेत. 140 दशघमी सिंचनक्षमता असून, आजच्या स्थितीत 106 दशघमी जलसाठा आहे. मागील आठवड्यात 118 दशघमी जलसाठा होता. त्यात 12 दशघमी पाण्याची घट झालेली आहे. 2009 मध्ये कोरडा दुष्काळ पडल्याने केवळ 45 दशघमी इतका कमी साठा शिल्लक होता. याशिवाय 88 लघू प्रकल्प असून, 103 दशघमी क्षमता आहे. आज 67 दशघमी पाणी शिल्लक आहे.

प्रकल्प........क्षमता........उपलब्ध साठा

(दशघमीमध्ये)

इरई..........160.........155

आसोलामेंढा.....56.......34

मध्यम प्रकल्प....140......106

लघू प्रकल्प..........103........67

বিস্তারিত পড়ুন

फॅन्सीचे आकर्षण; घोंगडीनिर्मात्यांवर उपासमार

चंद्रपूर - नव्या आकर्षक डिझाईनची वस्तू बाजारात आल्या की जुन्या कितीही चांगल्या असल्यातरी अर्थ उरत नाही. हिवाळ्याच्या दिवसात थंडीपासून बचाव करणारे लोकरी कपडेही प्रत्येकाला नवे कोरे पाहिजे आहे. बाजारात तिबेटीयननिर्मित लोकरी वस्तू विकू लागल्या आहेत. त्यामुळे लोकरीपासून कापड तयार करणाऱ्या धनगरांवर आता उपासमार आली आहे.

वाढते औद्योगिकीकरण कुटीर उद्योगांना ग्रहण ठरत आहे. एकेकाळी मागणी असणाऱ्या घोंगडी उद्योग यांत्रिकीकरणामुळे हतबल ठरला आहे. मेंढीच्या लोकरीपासून घोंगडी, मफलर, स्वेटर, बसण्याच्या पट्ट्या तयार केल्या जातात. मेंढीपासून मिळणारी लोकर पिंजून काढल्यानंतर कुटुंबातील सदस्य चरख्यावर धागे काढून सुताच्या कांड्याना पाटी, ताना म्हणून पसरवीत. त्यावेळी ती 10 फूट लांब असते. नंतर ती मागावर लावून लांबीचे थान तयार होतात. याला पट्टी म्हटले जाते. दोन पट्ट्यांना जोडून एक घोंगडी तयार होते. ग्रामीण भागात घोंगडीला मागणी आहे. मात्र, शहरी भागात रेडिमेडची मागणी असल्याने विक्रीत मोठी घट झाल्याचे नवरगाव येथील व्यावसायिक शंकर कन्नावार यांनी सांगितले.



जिल्ह्यातील नवरगाव, नागभीड, वाढोणा, चांदापूर, खेडी, चिचबोळी, चांदली, गडीसुर्ला, जुनासुर्ला, नांदगाव, बेंबाळ, भंगाराम तळोधी, मूल शहरात, गडचिरोली जिल्ह्यातील आमगाव, कोटगल, इंदाळा, रामाळा, सगणापूर, चामोर्शी, तर भंडारा जिल्ह्यातील चिंचाळ, जैतपूर, नेरला, गोसे, रोहा, सिलेगाव, सिहोरा, मांढळ, मिटेवानी, खैरी, दांडेगाव, खापरी, पाथरी, तिरोडी येथे धनगर समाज मोठ्या प्रमाणात आहे. यातील बोटावर मोजण्याइतकेच कुटुंब घोंगडी उद्योग करतात. नवरगाव आणि खेडी येथे स्वेटर आजही तयार होत आहेत. मात्र, फॅन्सी आणि रेडिमेड कपड्यांमुळे व्यवसायाची गती मंदावली आहे. नवरगाव येथे सुकरू सिंगिरवार, जुनासुर्ला येथे मारुती कोरेवार, भंगाराम तळोधी येथील बिरा येग्गेवार, गडचिरोली येथील सुकरू कंकलवार आजही याच व्यवसायावर जीवन जगत आहेत.

বিস্তারিত পড়ুন